İlim Rehberi

İlim & Bilgi Rehberiniz

Arş ne demektir

Rahman arşa istiva etmek anlamı nedir

Arşın anlamı nedir, Kuranda kullanılan arş kelimesi hangi anlama gelmektedir,

Arş ne demektirArş bir eve nispeten tavan, tavana nispeten çatı anlamına gelmektedir. Bu durumda her şeyin en yükseği ve en a’lâsı manasına gelmektedir. Ulviyet ve yücelik anlamına gelen arş padişahların üzerinde hükümlerini yürüttükleri taht olarak da isimlendirilmiştir. Bu nedenle arş tüm âlemleri kuşatan Allah’ın hüküm ve hâkimiyetini sağlayan bir makamdır. Arş mümkünatın tamamını, yedi kat gökleri ve yerleri, cennet ve cehennemi, sidre-i müntehayı ve her şeyi kuşatarak Allah’ın hüküm ve hâkimiyetini sağlayan arştır. Zira Allah yerleri ve gökleri yaratmış ve sonra “Arşa istiva etmiştir.” (A’raf, 7:54; Hadid, 57:4)

Bir hükümdarın tahta çıkması demek, “hükümet işlerini yürütmeyi ele almış, hükmünü tüm ülkeye geçirmek üzere hükmetmeye başlamış” demektir.
Bu nedenle arş kelimesi hüküm ve hakimiyeti ifade eden mecazi bir kelimedir. İmam Malik kendisine arşın mahiyetini soran birisine “istiva malumdur, keyfiyeti ise akılların idrakinden meçhuldür” demiştir. Ragıb el-Isfahani “İstiva” kelimesini “her tarafa müsavi olmak” şeklinde açıklamıştır. (Müfredat, 493) Buna göre yüce Allah bütün mahlûkata her şeyden daha yakındır. İlim, irade ve kudreti ile her yerde hazır ve her şey ona nazırdır. Arş ise tüm varlığın içini dışını, altını ve üstünü kuşatmış olup Allah’ın hüküm ve hâkimiyetini sağlar. (Mesnevi-i Nuriye, 1993, s.91, 203)


Bütün bu izahlardan anlaşılan arşın üstünlük, hâkimiyet ve egemenlik sembolü olmasıdır. Yüce Allah “Zül’-Arş” yani Arş sahibidir ve “Arş-ı Mecid” (Büruc, 85:15) ve “Arş-ı Azim” (Tevbe, 9:129; Mü’minun, 23:86) ona aittir.

Arşın hükümdarın oturduğu hükümranlık koltuğu anlamına geldiği Hz. Yusuf’un (as) “Babasını arşın üzerine çıkardı” (Yusuf, 12:100) ayeti ile sabittir. Süleyman (as) da Belkıs’ın tahtını getirmelerini emrettiği ayette tahtı “Arş” olarak nitelemiştir. (Neml, 27:38, 41, 42)                      

M.Ali Kaya



 

Copyright © 2014
ilimrehberi.com. Her hakkı mahfuzdur.